واکنش های اولیه اورژانس و پزشکی در حوادث هسته ای      
منبع: http://www.bushehr-ems.com


اهداف پاسخ اضطراری
اهداف مقابله اضطراری پزشکی
واکنش اولیة پزشکی در زمان حادثة رادیواکتیو
واکنش‌های اولیة پزشکی در صحنة حادثه
الزامات مهم خدمات اورژانس پزشکی
وظایف خدمات اورژانس پزشکی
طبقه‌بندی افرادی که در زمان حادثه در صحنه حضور داشته‌اند
تریاژ میدانی
وظایف تیم اورژانس پزشکی
وظایف بیمارستان محلی
مراجع


 


اهداف پاسخ اضطراری
• بدست آوردن کنترل وضعیت
• به کارگیری عملیات مهار و تخفیف در محل وقوع
• جلوگیری از وقوع اثرات قطعی
• کمکهای اولیه و درمان مجروحان پرتودیده
• به کارگیری تدابیر کاهش اثرات احتمالی
• حفاظت از محیط زیست
• بازسازی و برگشت به شرایط عادی زندگی

اهداف مقابله اضطراری پزشکی
• نجات افراد با به کارگیری دستورالعملهای اضطراری پزشکی مورد نیاز؛
• درمان افراد پرتودیده و افراد مصدوم در نتیجه وقوع حادثه در نیروگاه اتمی؛
• انجام اقدامات لازم جهت حفظ بهداشت عمومی و ارائه خدمات مشاوره‌ای و درمانی بلند مدت؛
آمادگی
• شناخت تهدید؛
• اثرات ممکن؛
• آلودگی های ممکن؛
• حجم مردم؛
• مکان:
-  در کجا احتمال وجود افراد مصدوم و پرتودیده وجود دارد(داخل نیروگاه-مناطق اطراف)     

واکنش اولیة پزشکی در زمان حادثة رادیواکتیو
بررسی و معاینة افراد پرتودیده:
• روشهای عمومی و معمول،
• روشهای ویژه، بخاطر پرتودیدگی یا آلودگی افراد با مواد رادیواکتیو،
مراحل مختلف بررسی:
• در صحنة حادثه: کمک‌های اولیة پزشکی انجام می‌گیرند.
• بیمارستان محلی: بررسی‌های اولیه نظیر انواع آزمایش‌ها و تست‌های تشخیصی،
• بیمارستان تخصصی: بررسی از لحاظ آسیب‌های پرتوی.


واکنش‌های اولیة پزشکی در صحنة حادثه
• خدمات اورژانس پزشکی،
• انجام اقدامات اولیة پزشکی،
• آگاه‌سازی تیم حمل و نقل پزشکی و پرسنل بیمارستان محلی در خصوص خطرات و لزوم اتخاذ تدابیر حفاظتی شخصی،
• دایر نمودن محلی موقت برای نگهداری فوت شدگان حادثه.

 


الزامات مهم خدمات اورژانس پزشکی

• عمل کردن تحت نظر فرمانده عملیات،
• رعایت تدابیر حفاظتی شخصی،
• اجرای عملیات احیاء و نجات نباید بخاطر وجود تشعشع و آلودگی به تاخیر بیفتد!

وظایف خدمات اورژانس پزشکی

• مدیریت و اجرای واکنش‌های پزشکی متناسب در صحنة حادثه،
• شروع یا ادامة واکنش‌های پزشکی(اگر قبلا شروع شده باشند)،
• ارائه کمک‌های پزشکی به افرادی که نیاز دارند،
• حمل بیماران و ادامة درمان آنها در بیمارستان محلی.

طبقه‌بندی افرادی که در زمان حادثه در صحنه حضور داشته‌اند

• افراد با آسیب‌های عمومی و معمول،
• افرادی که پرتوگیری داشته‌اند،
• افرادی که پرتوگیری داشته و مصدوم شده‌اند،
• افرادی که آلودگی رادیواکتیو داشته‌اند،
• افرادی که آلودگی رادیواکتیو داشته و مصدوم شده‌اند،
• افراد غیر مصدوم و غیر آلوده.

تریاژ میدانی

• روشهای سریعی که برای طبقه‌بندی افراد در گروه‌هایی خاص و بر اساس نوع مصدومیت آنها بکار گرفته می‌شوند جهت ارائه بهینة کمک‌های اضطراری و استفادة مفیدتر از امکانات موجود.
تریاژ میدانی برای حوادثی با تعداد مصدومان زیاد
• برپایی محلی برای ارائه کمک‌های اولیة پزشکی در محدودة بیرونی اطراف محل حادثه،
- این محل با استفاده از چراغ چشمک‌زن آبی رنگ مشخص می‌گردد.

• طبقه‌بندی‌ افراد حاضر در صحنة حادثه با توجه به این نکات که:
- مشکلات جدی پزشکی همیشه بر مسائل مرتبط با پرتو‌گیری اولویت دارند،
- مصدومینی که خود به محل ارائه کمک‌های اولیه مراجعه نموده‌اند میتوانند برای دریافت کمک منتظر بمانند،
• برچسب‌گذاری افراد بر اساس وضعیت آنها.
    حداقل اطلاعات لازم: نام و نام‌خانوادگی، اولویت درمان پزشکی، احتمال آلودگی.
• ارائه کمک‌های اولیه به افراد نیازمند،
• هماهنگ نمودن فعالیت‌های تیم پزشکی با تیم انتظامی و امنیتی عملیات،
• اتخاذ تدابیری برای محدود ساختن انتشار آلودگی در صورتیکه نشانه‌هایی از احتمال آلودگی وجود داشته باشند،
- افرادی را که مصدومیت شدید دارند بایستی در داخل پتو یا هر پوشش دیگری قرار داد سپس به بیمارستان محلی اعزام نمود،
- در مورد افرادی که مصدومیت آنها حاد نیست بسته به نوع آلودگی‌شان آلودگی‌زدایی انجام شود،
- افرادی که فقط آلودگی دارند آلودگی‌زدایی کلی یا جزیی شوند.
• اطلاع دادن به تیم حمل و نقل پزشکی و بیمارستانی که بیماران را پذیرش می‌کند در خصوص:
- نوع حادثه، تعداد مصدومان، نوع مصدومیت‌ها و موارد مشکوک آلودگی یا پرتو‌دیدگی،
• برآورد اینکه چه تعداد از مصدومان می‌توانند از طریق سرویس حمل و نقل پزشکی به بیمارستان محلی اعزام شوند،
• درخواست کمک از مقامات کشوری برای تامین منابع و امکانات در سطح ملی،
• برنامه‌ریزی اعزام مصدومان:
- مصدومان با وضعیت وخیم به نزدیک‌ترین بیمارستان،
- مصدومانی که وضعیت آنها وخیم نیست به بیمارستانهای دیگر(البته بعد از آلودگی زدایی اولیه در محل حادثه)،
- روش‌های پایش بدنی در مدرک TECDOC-1092 آورده شده‌اند.
• اطلاع‌رسانی به عموم مردمی که فکر می‌کنند نیاز به آلودگی‌زدایی و کمک‌های پزشکی دارند در خصوص عدم مراجعه به مرکز ارائه کمک‌های اولیه جهت جلو‌گیری از ازدحام،

وظایف تیم اورژانس پزشکی

• توجیه تیم حمل و نقل پزشکی و پرسنل بیمارستانی در خصوص اینکه:
- خطر آلودگی از طریق بیمار آلوده به مواد رادیواکتیو قابل چشم‌پوشی است اگر تمام اقدامات حفاظتی شخصی رعایت شوند،
- راه‌های عملی جلوگیری از انتشار آلودگی،
• هماهنگی عملیات با تیم امنیتی و قضایی برای:
- حفظ شاهدین حادثه و تعیین موارد مشکوک،
- جلوگیری از اعمال جنایتکارانه احتمالی در صحنة حادثه( مثل دزدی، که میتواند منجر به نشر آلودگی گردد)،
- حفظ اسناد و نمونه‌های مربوط به عملیات،
- مشخص نمودن و ثبت افراد درگیر در حادثه،
• درخواست همکاری از تیم انتظامی برای حفظ امنیت:
- انجام تدابیر حفاظتی در محل‌هایی که گروه امداد با مردم در ارتباطند،
- بازرسی بدنی افراد قبل از ثبت، اعزام، آلودگی زدایی یا ترک محل حادثه،
• همکاری با مراجع قضایی،
• ارائه اطلاعات به بخش اطلاع‌رسانی در مورد وضعیت و روند عملیات،
• برقراری محل موقتی برای نگهداری فوت‌شدگان حادثه بنحوی که در معرض دید مردم نباشد،
• جمع‌آوری اطلاعات مربوط به تک‌تک افراد درگیر در حادثه،
• ارزیابی سایر نیازها و درخواست‌ها،

• تماس با وزارت بهداشت برای رایزنی در مورد درمان‌های لازم و درخواست کمک جهانی از طریق آژانس بین‌المللی انرژی اتمی  (IAEA) در صورت نیاز.
واکنش پزشکی اولیه بیرون از سایت (محل حادثه)
• بیمارستان محلی، بیمارستانی است که:

• نزدیک محل حادثه واقع شده‌ است.
• درمان‌های اولیه را برای مصدومان پرتوگرفته یا آلوده به مواد رادیواکتیو انجام می‌دهد.

وظایف بیمارستان محلی

• هماهنگ کردن فعالیت‌های خود با فرماندهی عملیات،
• توجیه تیم پزشکی در خصوص اینکه خطر آلودگی از طریق بیماران آلوده به مواد رادیواکتیو قابل چشم‌پوشی است اگر اقدامات حفاظتی شخصی به خوبی رعایت شوند.
• تعیین محدودة کنترلی در اطراف بیمارستان برای جلوگیری از مراجعة خودسرانة افرادی که فکر می‌کنند نیاز به آلودگی‌زدایی یا کمک‌های اولیه دارند،
• آماده ساختن مرکز پذیرش و محل درمان اولیه برای مصدومانی که از محل حادثه اعزام می‌شوند.
• تعیین مراکز کنترلی برای جلوگیری از انتشار آلودگی،
• آماده‌سازی پرسنل بیمارستانی با استفاده از اقدامات پیشگیرانة همه‌جانبه،
• ارزیابی و مدیریت مصدومان حادثه (با فرض داشتن آلودگی)،
• تثبیت وضعیت جسمانی افراد،
• انجام تست‌های بالینی و آزمایشات خون (CBC) فوری. اگر احتمال آلودگی داخلی وجود داشته باشد بایستی شستشوی داخل مجاری تنفسی نیز صورت گیرد.
•  بررسی وجود تشعشع و میزان آن،
•  اگر وضعیت فرد به نحوی است که امکان چک کردن میزان آلودگی میسر نیست بایستی او را شستشو داده و همة لباس‌های وی را تعویض نمود.
- اگر این کار از نظر پزشکی تهدید کنندة وضعیت فرد نباشد.
• اگر فرد آلودگی رادیواکتیو داشته باشد بایستی اقدامات آلودگی‌زدایی عمومی انجام شود.
• ادامه دادن آلودگی‌زدایی و پایش بیمار و انتقال وی به منطقة پاکیزه بعد از آلودگی‌زدایی،
•  کنترل انتشار آلودگی،
- پایش تیم پزشکی از جهت آلودگی‌های احتمالی، تعویض لباس‌ها و دوش گرفتن آنها قبل از خروج از منطقة آلوده،
- در مورد وسایل و تجهیزات هم قبل از خروج آنها از منطقة آلوده بایستی آلودگی‌زدایی انجام گیرد.
• پس از ترخیص بیمار محل‌های تماس او باید پاک‌سازی شوند.
• نگهداشتن آمبولانس‌ها برای پایش و آلودگی‌زدایی قبل از برگشت آنها به محل کار خود،
• ارزیابی نیازها و درخواست منابع و کمک‌های اضافی.
• باید توجه داشت که:
- کمک‌های اولیه یکی از مهم‌ترین وظایف تیم واکنش اضطراری در صحنة حادثه است.
- حفظ زندگی در اولویت اول قرار دارد.
- وظایف تیم پزشکی اضطراری بایستی با سایر اعضای تیم مقابلة اضطراری هماهنگ شده باشند.
- هر عضو تیم مقابلة اضطراری بایستی اصول اولیة امداد پزشکی در سوانح هسته‌ای را برای مواجهه با حوادث و اقدام مؤثرتر بداند.
- رهنمودهای کلی ارائه شده در مدارک آژانس بین‌المللی انرژی اتمی بایستی دقیقا رعایت شوند

مراجع

EPR-Medical Generic Procedures for Medical Response During a Nuclear or Radiological Emergency, IAEA, Vienna, 2005
IAEA Manual for First Responders and Local Response to Radiological Emergencies EPR-First Responder 2006